Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit
Systemisch kijken naar neurodiversiteit, ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit en maskeren
Soms hoor je iemand zeggen:
“Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik anders ben.”
Je denkt anders. Voelt intens. Raakt sneller overprikkeld. Hebt behoefte aan rust, structuur of juist beweging. Je ziet verbanden die anderen niet zien. Of je past je al jaren aan om erbij te horen. Misschien herken je jezelf in ADHD, autisme (ASS), hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit of een andere vorm van neurodiversiteit. Misschien heb je een diagnose, misschien niet.
En misschien vraag je je af:
Waarom kost het me zoveel energie om gewoon mee te doen?
Tijdens de Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit kijken we verder dan gedrag, kenmerken en diagnoses.
Want neurodiversiteit bestaat niet los van de omgeving. Je leeft in een gezin, werkt in een team, hebt relaties, bent onderdeel van een familiegeschiedenis en beweegt binnen systemen met verwachtingen over wat normaal, wenselijk of succesvol is.
We kijken vanuit systemisch bewustzijn naar neurodiversiteit:
- Wat gebeurt er tussen jou en je omgeving?
- Welke plek neem je in?
- Welke patronen zijn ontstaan?
- Wat heb je geleerd om jezelf aan te passen?
Wat verandert er of komt er in beweging wanneer je niet alleen kijkt naar wat er anders is, maar ook naar het systeem waarin jouw manier van denken, voelen en functioneren betekenis krijgt? Dat onderzoeken we tijdens deze tweedaagse
Wat betekent vanuit systemisch bewustzijn kijken naar neurodiversiteit?
Wanneer we over neurodiversiteit spreken, kijken we vaak naar het individu.
- Heeft iemand ADHD?
- Is er sprake van autisme?
- Hoe werkt de prikkelverwerking?
- Welke begeleiding is nodig?
Natuurlijk zijn dit vragen die er toe doen. Wanneer we alleen vanuit inzoomen op het individu, diagnostiek of een set aan symptomen kijken, zetten we neurodiversiteit vast. Er is dus een ander perspectief naast dat wat er al is nodig.
Één van die perspectieven is systemisch fenomenologisch.
Welke vragen stel je vanuit de systemische benadering over neurodiversiteit?
- Wat gebeurt er binnen het gezin? Waar in het familiesysteem wordt dit nog meer zichtbaar?
- Welke patronen ontstaan op school of op het werk? Met wie of wat zijn deze patronen verbonden?
- Welke rol en/of plek neemt iemand in binnen een team?
- Wat gebeurt er in het systeem wanneer iemand jarenlang probeert te voldoen aan verwachtingen die niet goed aansluiten bij de eigen manier van denken, voelen of waarnemen? Waar in het systeem gaat er iets veranderen als hij of zij zich niet langer aanpast?
- Wat zegt dit over insluiten en uitsluiten, over er bij horen?
- Waar is dit kind of deze man of vrouw zo loyaal aan?
- Wat is de functie van maskeren?
- Voor welk probleem is het een oplossing om;
je groter of kleiner te maken?
te veel verantwoordelijkheid te dragen of afhankelijk te worden?
je het slachtoffer te voelen of daderschapgedrag te vertonen?
Systemisch werken kijkt niet alleen naar de persoon, maar naar de persoon in relatie tot de omgeving en de systemen waarin diegene leeft.
Dat betekent niet dat ADHD, autisme, hoogbegaafdheid of andere vormen van neurodiversiteit worden gezien als een probleem dat door het systeem wordt veroorzaakt. Neurologische, genetische, lichamelijke en psychologische factoren blijven belangrijk.
Net zoals de vraag of neurodiversiteit eigenlijk een probleem is.
Vanuit systemisch bewustzijn voegen we een ander perspectief toe:
Wat gebeurt er tussen mens en omgeving?
Die omgeving kan je gezin van herkomst zijn, je huidige relatie, gezin, vriendschappen, werk en loopbaan, maatschappelijk omgeving enzovoort.
Daar kan veel zichtbaar worden.
Wat betekent vanuit systemisch bewustzijn kijken naar neurodiversiteit?
Wanneer we over neurodiversiteit spreken, kijken we vaak naar het individu.
- Heeft iemand ADHD?
- Is er sprake van autisme?
- Hoe werkt de prikkelverwerking?
- Welke begeleiding is nodig?
Natuurlijk zijn dit vragen die er toe doen. Wanneer we alleen vanuit inzoomen op het individu, diagnostiek of een set aan symptomen kijken, zetten we neurodiversiteit vast. Er is dus een ander perspectief naast dat wat er al is nodig.
Één van die perspectieven is systemisch fenomenologisch.
Een systemische benadering van neurodiversiteit stelt andere vragen.
- Wat gebeurt er binnen het gezin?
- Welke patronen ontstaan op school of op het werk?
- Welke rol en/of plek neemt iemand in binnen een team?
- Wat gebeurt er wanneer iemand jarenlang probeert te voldoen aan verwachtingen die niet goed aansluiten bij diens manier van denken, voelen of waarnemen?
- Wat zegt dit over insluiten en uitsluiten in het systeem?
- Waar is dit kind of deze man of vrouw zo loyaal aan?
- Wat gebeurt er wanneer iemand voortdurend probeert te maskeren? Wat is de functie van aanpassen?
Systemisch werken kijkt niet alleen naar de persoon, maar naar de persoon in relatie tot de omgeving en de systemen waarin diegene leeft.
Dat betekent niet dat ADHD, autisme, hoogbegaafdheid of andere vormen van neurodiversiteit worden gezien als een probleem dat door het systeem wordt veroorzaakt. Neurologische, genetische, lichamelijke en psychologische factoren blijven belangrijk.
Net zoals de vraag of neurodiversiteit eigenlijk een probleem is.
Vanuit systemisch bewustzijn voegen we een ander perspectief toe: Wat gebeurt er tussen mens en omgeving?
Die omgeving kan je gezin van herkomst zijn, je huidige relatie, gezin, vriendschappen, werk en loopbaan, maatschappelijk omgeving enzovoort.
Daar kan veel zichtbaar worden.
Een systemisch perspectief kan helpen om anders te kijken naar gedrag los of naast het label dat doorgaans aan dit gedrag gegeven wordt.
Het geeft een ander perspectief op:
- “Hij is zo druk.”
- “Zij is zo gevoelig.”
- “Hij kan zich nooit aanpassen.”
- “Zij is sociaal zo onhandig.”
- “Waarom kan hij zich nou gewoon niet concentreren?”
- “Waarom moet alles altijd op haar manier?”
- “Waarom raakt zij steeds overprikkeld?”
Systemisch kijken betekent niet dat je deze kenmerken ontkent. Je onderzoekt wat er achter, tussen en rondom het zichtbare gedrag speelt. Waarbij je waarneemt vanuit de context, bijvoorbeeld; het organisatiesysteem, onderwijssysteem, familiesysteem van herkomst of het huidige gezin.
Systemisch bewustzijn en ADHD
Bij ADHD kan het bijvoorbeeld interessant zijn om te onderzoeken wat er binnen een gezin of werkomgeving gebeurt rondom aandacht, tempo, structuur, impulsiviteit en verwachtingen.
- Welke rol en plek krijgt iemand?
- Is iemand of wordt iemand de ‘chaoot’, de ‘drukke’, de ‘lastige’ of juist degene die altijd voor energie en beweging zorgt?
- Welke patronen ontstaan daardoor?
- Hoe beïnvloeden die patronen de relaties met ouders, kinderen, partners, collega’s of leidinggevenden?
- Waar is ADHD in het werksysteem of privésysteem een oplossing voor?
Systemisch bewustzijn en hoogbegaafdheid
Sterke denkkracht, hoge gevoeligheid en behoefte aan uitdaging een rol spelen.
- Wat gebeurt er als iemand zich anders voelt of denkt dan de omgeving? Waar hoor je dan bij?
- Waar in het familiesysteem is te lang geen ruimte geweest of gegeven aan diepgang, nieuwsgierigheid en uitdaging?
- Welke patronen ontstaan in het gezin, op school of op het werk? Welke functie hebben deze patronen?
- Waar hoort de hoge verantwoordelijkheid werkelijk bij?
- Wat kan er verloren gaan of zal nooit meer zijn zoals het was, als een medewerker of een kind op school meer ruimte krijgt voor zijn eigen manier van denken, voelen en leren?
Systemisch bewustzijn en autisme
Bij autisme spelen kenmerken zoals prikkelgevoeligheid, behoefte aan voorspelbaarheid, moeite met onverwachte veranderingen en een andere manier van sociale communicatie en informatieverwerking vaak een belangrijke rol. Hoe iemand hiermee kan omgaan, wordt mede beïnvloed door de werkomgeving, schoolomgeving en privéomgeving.
- Waar past iemand zich aan om erbij te horen?
- Aan wie of wat is iemand trouw door zichzelf aan te passen en terug te trekken?
- Wat gebeurt er als iemand niet kan voldoen aan de verwachtingen van het systeem?
- Wat houdt rigiditeit, controle en fixatie vast, omdat loslaten te gevaarlijk is?
- Waar is weinig ruimte voor de eigen manier van voelen, waarnemen, denken en communiceren?
- Hoe verhoudt de winst van aanpassen zich tot de prijs: overprikkeling, uitputting, stress, verlies van contact met jezelf of langdurig herstel?
- Wat verandert er in het systeem als iedereen zijn eigen plek mag innemen?
Een systemische blik op ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, welke vorm van neurodiversiteit dan ook, zoekt niet naar één oorzaak en naar één oplossing om er van af te zijn.
Wel naar de verbinding en wisselwerking tussen persoon en systeem. De systemische blik laat ruimte om de kwaliteiten te omarmen. Zodat er balans komt tussen het mooie wat het brengt en dat wat het kost.
Voor wie is de Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit?
Deze tweedaagse is voor jou als je:
- jezelf herkent in neurodiversiteit
- ADHD, autisme (ASS), hoogsensitiviteit, hoogbegaafdheid of een andere vorm van neurodiversie herkent of een diagnose hebt
- wilt begrijpen waarom bepaalde patronen zich blijven herhalen
- merkt dat aanpassen of maskeren veel energie kost
- wilt onderzoeken wat jouw neurodiversiteit betekent binnen je gezin, relatie of werk
- ouder bent van een neurodivers kind of puber
- een neurodiverse partner, collega of medewerker beter wilt begrijpen
- als coach, begeleider, leerkracht, HR-professional of leidinggevende met neurodiversiteit werkt
- systemisch wilt leren kijken naar gedrag en patronen
- nieuwsgierig bent naar systemische opstellingen
- verder wilt kijken dan diagnose, gedrag of symptoom
Je hoeft geen ervaring met systemisch werk of opstellingen te hebben.
Wel vragen we je om met een open en onderzoekende houding aanwezig te zijn.
Je hoeft niets te kunnen. We werken in de groep als geheel, in tweetallen en er is ruimte voor alleen-tijd en reflectie. Je hoeft je hele verhaal niet te delen als je dat niet wilt. Je mag luisteren, ervaren, onderzoeken. Zijn zoals je bent.
Deze tweedaagse is geen training met trucjes, geen inhoudelijke cursus waarin we je alles over neurodiversiteit leren. Het is een systemische reis naar de onderstroom.
Neurodiversiteit in het gezin, op het werk en in relaties
Neurodiversiteit raakt vaak meer mensen dan degene met wie het label wordt geassocieerd.
- Een neurodivers kind heeft invloed op de dynamiek binnen een gezin.
- Een neurodiverse partner kan andere behoeften hebben rondom prikkels, rust, communicatie of structuur.
- Een medewerker met ADHD of autisme kan andere voorwaarden nodig hebben om goed te kunnen functioneren.
En soms wordt juist door één persoon zichtbaar dat een heel systeem anders mag gaan kijken. Daarom onderzoeken we tijdens de Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit verschillende systemen:
- Neurodiversiteit in jezelf
- Neurodiversiteit in je gezin
- Neurodiversiteit in relaties
- Neurodiversiteit in teams en organisaties
- Neurodiversiteit in onderwijs
De vraag begint met: Wat gebeurt hier?
Niet met: Wie heeft er last van?
Samen kijken we verder vanuit systemische blik:
- Welke dynamiek is ontstaan?
- Welke verwachtingen spelen mee?
- Welke rol heeft iedereen gekregen?
- Wat wordt gezien en wat blijft onzichtbaar?
Wat levert het op, om vanuit systemisch bewustzijn te kijken naar neurodiversiteit?
Na deze twee dagen:
✔ Kijk je anders naar neurodiversiteit
✔ Begrijp je onderliggende dynamieken en triggers beter
✔ Heb je een helderder inzicht in de patronen die voor jou relevant zijn rondom ADHD, autisme, hoogbegaafdheid etc.
✔ Krijg je meer zicht en grip op maskeren en aanpassen
✔ Kun je in je werk of privé-situatie bewuster keuzes maken in jouw gedrag, omdat je zicht hebt op je overtuigingen over andes zijn, denken en voelen
✔ Durf je eindelijk kleur te bekennen
✔ Kijk je bewuster naar jouw behoeften en plek, waardoor je bewust anders je plek in kan nemen.
We werken in een veilige, respectvolle setting waarin ieders proces ertoe doet. We werken in de groep, er is ruimte voor jouw vragen en ontwikkelbehoeften en er is gelegenheid van en met elkaar 1-op-1 of in kleine groepjes te leren.
Na deze twee dagen heb je misschien niet op alles een antwoord. Maar je hebt waarschijnlijk een ander perspectief en vooral meer compassie voor jezelf en de ander. Ervaar je meer rust en ruimte.
Systemisch bewustzijn op neurodiversiteit:
een 2-daags programma, wat ga je doen?
Dag 1 – Systemisch kijken naar anders zijn, jouw plek en omgeving
Hoe kijk ik naar mezelf en wat geloof ik over ‘anders zijn’ of ‘anders denken’? Jouw plek en omgeving.
Op de eerste dag maken we kennis met het systemisch fenomenologische perspectief en onderzoeken we hoe jouw manier van denken, voelen en functioneren zich verhoudt tot de systemen waarin je leeft en werkt.
We werken onder andere met:
✔ Systemische check-in
✔ Theorie en praktische uitleg over systemisch-fenomenologisch kijken
✔ Tafelopstellingen: individueel werken aan jouw vraagstuk rondom neurodiversiteit
✔ Opstellingen met representanten
ADHD, HSP, HB, ASS etc. niet als het probleem, maar als oplossing voor iets anders in het systeem
✔ In kleine groepjes systemisch kijken naar en werken met het gedrag dat volgt uit neurodiversiteit
✔ Reflectie & check-out
Daarnaast begeleidt Judith Tak (NLP expert met 13 jaar onderwijservaring) een ervaringsgerichte oefening rondom ‘Anders zijn, denken en voelen’. Vanuit Neurolinguïstisch programmeren onderzoeken we overtuigingen die invloed kunnen hebben op hoe je naar jezelf en de wereld kijkt.
Judith de beide dagen aanwezig.
Je gaat ervaren hoe het is om:
- systemisch waar te nemen, als toegangspoort voor andere inzichten
- rake, systemische en depolariserende vragen te stellen en te beantwoorden
- inzichten te krijgen met een opstelling, als vraaginbrenger en/of als representant
- ontdek je overtuigingen die je helpen, of die je juist klein houden of energie kosten
Dag 2 – In beweging komen en verdiepen
Hoe pas ik mezelf aan mijn omgeving aan en wat betekent dat systemisch? Deze dag staat in het teken van: in beweging komen.
We verzamelen in de natuur bij de Rucphense heide.
Tijdens een begeleide systemische wandeling:
- Onderzoek je jouw plek in relatie tot neurodiversiteit
- Werk je met gerichte opdrachten
- Ervaar je hoe natuur en systeemwerk elkaar versterken
Daarna:
- Reflectie in kleine groepen met een vleugje Deep Democracy
- Verdiepen we ons verder in neurodiversiteit en het thema maskeren.
- Van hoofd naar lijf. De ademhaling als anker voor het hier en nu
- Verdiepende opstellingen
- Systemische oefening met rake vragen
- Complimenten geven en ontvangen; zien en gezien worden, horen en gehoord worden
- Afronding met een vleugje Deep Democracy
Lisette Messemaker, GZ-expert op het gebied van maskeren, neurodiversiteit en autisme, is de hele dag aanwezig.
Ze vertelt op een laagdrempelige manier over:
- wat maskeren betekent
- waarom mensen zich aanpassen
- hoe maskeren zich kan uiten bij neurodiversiteit
- wat voortdurend aanpassen kan kosten
- de relatie tussen jezelf zijn en verwachtingen van de omgeving.
Deze dag ga je zowel rust als beweging ervaren. De dag staat vooral in het teken van verdieping en integratie.
Individueel (coach)gesprek
Sommige dingen zijn gewoon lastig in een groep.
Als je zo’n 2-daagse op je in laat werken komen er nieuwe inzichten of vragen.
Een enkele keer komt iets wat voor jou van belang is te weinig aan bod of voel je dat je dit liever 1-op-1 doet dan in de de groep.
Na afloop krijg je de mogelijkheid om een individueel (coach)gesprek in te plannen met coach/begeleider Dorianne of Judith.
Dorianne Oerlemans
Wil je verder verdiepen in persoonlijke, werkgerelateerde verlangens of issues. Wil je vanuit ratio en onderstroom kijken en werken met jouw vraag? Wil jij graag iemand die systemisch met je mee kijkt en rake vragen stelt, kies dan voor Dorianne.
Judith Tak
Wil je verder onderzoeken wat er tijdens de NLP-oefening rondom overtuigingen naar voren kwam? Dan kan Judith hierin vanuit haar expertise als NLP-coach met je meekijken. Geen vraag over de NLP-oefening en wil je wel graag met Judith in gesprek, plan dan je coachgesprek met haar in.
Ben je al in coaching op dit moment bij Dorianne of Judith, dan houd je dezelfde coach. Nog geen coaching? Dan staat het je vrij voor één van deze twee coaches te kiezen.
Begeleiding door een ervaren systemisch professional
De Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit wordt begeleid door Dorianne Oerlemans. Zij is:
- Systemisch (team)coach en adviseur
- Deep Democracy begeleider
- Familie- & Organisatieopsteller
- Zelf neurodivers en moeder van neurodiverse kinderen
- Een coachpraktijk waarin 60 tot 70 procent van de coachees autisme, ADHD heeft, hoogsensitief, hoogbegaafd of zich hierin sterk herkent en om allerlei reden (nog) niet getest is.
- Achtergrond & opgeleid in Bedrijfskunde en HR
Met haar scherpe waarneming, zachte aanwezigheid en rake vragen creëert Dorianne een bedding waarin veiligheid én diepgang samenkomen. Je merkt dat zij een ervaren trainer en procesbegeleider is.
Dorianne heeft een doorleefde blik op neurodiversiteit. Zij geeft podium aan de (stem van de) minderheid, aan anders denkers en doeners en durft te benoemen wat anderen liever onder het tapijt vegen. Lees hier Dorianne’s verhaal.
Drie perspectieven op neurodiversiteit
Deze tweedaagse brengt drie verschillende expertises samen, ieder vanuit een eigen perspectief op neurodiversiteit.
Samen vormen deze drie perspectieven een krachtige combinatie:
- systemisch begeleiderschap in werk en leven
- NLP, onderwijs en overtuigingen
- GZ-expertise en ervaringsdeskundige in neurodiversiteit en maskeren
Judith Tak – NLP, overtuigingen en onderwijs
Judith Tak is NLP-expert en heeft 13 jaar ervaring in het onderwijs. Ze werkt daarnaast als coach voor haar eigen organisatie en TeamInDialoog.
Vanuit haar ervaring met NLP en onderwijs begeleidt zij de oefening rondom ‘Anders zijn, denken en voelen’ op de eerste dag:
- Welke overtuigingen heb je ontwikkeld over jezelf?
- Wat heb je geleerd over hoe je hoort te denken, voelen, leren en functioneren?
- En welke ideeën over ‘normaal’ en ‘anders’ zijn misschien zo vanzelfsprekend geworden dat je ze nauwelijks meer opmerkt?
Met een praktische en ervaringsgerichte NLP-oefening onderzoeken we welke overtuigingen invloed hebben op de manier waarop je naar jezelf en anderen kijkt.
Judith als individueel coach
Judith is beide dagen aanwezig. Hierdoor kan je optimaal kennis maken met Judith en ervaren of zij de coach is met wie jij na afloop jouw 1-op-1 wilt plannen.
Judith helpt je om belemmerende patronen te herkennen en te doorbreken, zodat je effectiever communiceert en opnieuw de regie ervaart. Vanuit haar NLP-achtergrond kijkt zij naar de onderstroom en naar wat werkelijk verandering vraagt. Met aandacht, oprechte aanwezigheid en liefdevolle spiegeling helpt zij je luisteren naar wat je lichaam al aangeeft. In een veilige omgeving biedt zij praktische handvatten om vanuit vertrouwen nieuwe keuzes te maken.
Lisette Messemaker – GZ, maskeren en neurodiversiteit
Lisette Messemaker is GZ-expert op het gebied van maskeren, neurodiversiteit en autisme. Ze is aanwezig op dag 2.
Lisette heeft veel kennis en ervaring met onder andere AD(H)D en autisme (ASS) en werkt daarnaast met thema’s als Acceptance and Commitment Therapy, emotieregulatie en stressmanagement. Lisette is opgeleid als Cognitief Gedragstherapeutisch Werker en heeft als behandelaar ervaring met onder andere ADHD, ASS, persoonlijkheids-, angst-, dwangstoornis, depressie, trauma en psychotische klachten.
Maar bovenal werkt ze met mensen die gewoon hun dagelijks leven leiden: met een gezin, baan of onderneming, en die soms even wat extra houvast, ondersteuning of een andere aanpak kunnen gebruiken.
Tijdens het weekend vertelt ze op een laagdrempelige manier over maskeren bij neurodiversiteit en doen we samen een oefening. Vanuit haar GZ-achtergrond geeft ze daarmee een mooie extra laag aan het systemisch kijken en werken.
Omdat Lisette zelf ook neurodivers is, kan ze waar passend ook haar eigen ervaringen uit werk en leven delen.
Waarom een systemisch perspectief en opstellingen?
Misschien heb je al veel kennis, over ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit, prikkelverwerking, maskeren, over jezelf. Maar kennis alleen zorgt niet altijd voor beweging.
Soms weet je precies waarom je doet wat je doet en blijf je toch in hetzelfde patroon terechtkomen.
Dan kan het helpen om niet nóg meer informatie te verzamelen, maar anders te kijken.
Herken jij dit?
Je draagt al jarenlang wat niet van jou is, soms zonder er bewust van te zijn.
- Verantwoordelijkheden uit je gezin (van herkomst).
- Verwachtingen van school of werk. Op den duur breekt het op.
- De rol van degene die zich aanpast. Je voelt je niet gezien, niet gehoord en niet gesteund.
- Degene die altijd druk, gezellig en ‘aan’-wezig is. Of je even rustig kan doen en eens stil kan zitten.
- De spontane, flexibele, van alle markten thuis. Of je wat minder chaotisch kan en niet zo wispelturig.
- De stille, die vaak alleen is. Die vaak ongezellig of sociaal onhandig gevonden wordt.
- De perfectionist of de pleaser. Die agnst heeft om te falen en zich goed voelt door voorwaardelijke aandacht of goedkeuring van anderen.
- De onderzoeker die heel veel vragen stelt en weet. De nerd of de beweter, zo word je genoemd.
Zeker bij neurodiversiteit (ADHD, autisme, HSP, hoogbegaafdheid) wordt dit vaak versterkt.
Misschien herken jij het bij jezelf. Of herken jij het juist bij anderen; je teamleden, de kinderen/volwassen waar je mee werkt of bij je eigen kinderen of partner.
Tijdens een opstelling wordt dat zichtbaar. Niet als analyse. Je zal het ervaren.
Je zal zien waar iets zijn oorsprong heeft. Hoe je oordeelvrij er naar kan kijken. Welke functie de neurodiversiteit voor jou, de ander of het systeem heeft. Met alle kwalitieiten en alle lasten.
Door te herkennen en te erkennen ontstaat er vaak rust. Door de juiste interventies ontstaat er ruimte en beweging.
Voor nieuwe mogelijkheden. Voor het innemen van een andere plek. Ruimte om anders op triggers te reageren. Keuzevrijheid, bijvoorbeeld door afscheid te nemen wat je niet meer dient en te kiezen voor de juiste omgeving voor jou.
Praktische informatie
📍 Locatie: Opleiding- & Ontwikkelcentrum Bovendonk.
Voor de systemische wandeling gaan we naar de prachtige Rucphense bossen en heide
📅Datum: Vrijdag 30 en zaterdag 31 oktober 2026
🕘 Tijden: 09:30 tot ca. 17:00 uur
🍴Eten & drinken: onbeperkt koffie, thee, water, fruit, iets lekkers/zoets en op beide dagen een uitgebreid gezond lunchbuffet (dieetwensen mogelijk)
🎒Inclusief: Individueel coachgesprek te plannen na afloop. Tasje met materialen, notitieboek, pen en Dopper voor water tijdens de wandeling.
💤Overnachting: Wil je graag overnachten, dan regel je zelf je overnachting. We geven je hieronder 3 overnachtingstips. Andere overnachtingstips? Stuur je vraag naar Dorianne.
Overnachtingtip 1:
Ontwikkel- & Eventlocatie Bovendonk
Hoeven (nabij Breda)
op dezelfde locatie als het zomerweekend
Overnachtingtip 2:
Natuurhuis Dichtby
Rucphen
ca. 8 km vanaf de trainingslocatie
nabij het natuurgebied van de Systemische Wandeling op Dag 2
Overnachtingtip 3:
Villa Lucia Bed & Breakfast
Rucphen
ca. 8 km vanaf de trainingslocatie
nabij het natuurgebied van de Systemische Wandeling op Dag 2
Anders bedraad: Mijn verhaal
Mijn ontdekkingstocht begon toen wat aanvankelijk als een burn-out werd gezien, in werkelijkheid een bore-out bleek te zijn. Jarenlang aanpassen aan een omgeving die niet aansloot bij mijn manier van denken en zijn, eiste zijn tol. Mezelf altijd maar klein houden, terwijl ik diep van binnen een autonoom persoon ben. Keer op keer een afgemeten gevoel, omdat er steeds op mijn rem getrapt werd. Niet begrepen worden. Te enthousiast, te kritisch, te complex denkend, te ongeduldig, te…
Al snel kwam ik er achter dat het lonender was met het grijze midden mee te gaan en niet langer mijn kleurrijke zelf tonen. Ik ging mee in het systeem van zoals het hoort. Succesvol van buiten en gefaald van binnen. Mijn potentieel verdampte als sneeuw voor de zon en mijn energie bluste uit.
De kindertherapeut van mijn zoon stuurde mij naar Praktijk Hoogbegaafd. Het even nog een tijdje geduurd voor ik die stap zette; ‘Zo slim ben ik niet.’ (Ook ik had – toen nog – een beperkte bevooroordeelde kijk op HB)
Tot ik met een overspannen lijf en uitgeblust hoofd daar binnen stapte. De wolken klaarden op.
Ik voelde mij voor het eerst begrepen. En ik… ik begreep dat ik in de verkeerde omgeving zat.
Dit werd het kantelpunt waarop ik de corporate wereld achter mij liet en een eigen praktijk startte. Een plek die volledig in lijn is met met mijn expertise, opleidingen, ervaring én wie ik in essentie ben.
Die echtheid werkt als een magneet. Inmiddels is 60 tot 70 procent van de leiders, ondernemers en professionals die ik individueel begeleidt neurodivers. Mensen die vaak vastlopen op gedrag of patronen, maar bij mij worden uitgenodigd om dieper te kijken.
Niet: ‘Wat is er mis met mij?’, maar: ‘In welk systeem beweeg ik, en wat vraagt dat van mij?’.
Mijn persoonlijke leven speelt hierin een belangrijke rol. Vanuit mijn gezin, met een hoogbegaafd kind met ADHD en een kind met dat duidelijk anders bedraad is maar door intens aanpassen moeilijk door hulpverleners te duiden was, werd mijn pad verder verdiept.
Ik leerde hoe subtiel en complex neurodiversiteit zich kan uiten en hoe groot de impact van context en omgeving is.
In mijn werk nodig ik je uit om uit te zoomen. Wat als het niet om het individu gaat, maar om het systeem? Wat als we kijken naar het gezinssysteem en de familie van herkomst en zelfs verder terug in generaties of naar collectieve gebeurtenissen? Wat als we het perspectief verbreden naar de klas, de school en het onderwijs, of naar organisaties en werkculturen?
Hier voel ik mij als een vis in het water. Geen kom, maar de oceaan.
Vanuit systemische benadering maak ik zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft. Ik creëer bedding voor neurodiversiteit, juist op de werkvloer, en help mensen en organisaties om voorbij gedrag te kijken, naar de onderliggende dynamieken. Want pas daar ontstaat echte ruimte voor verandering, erkenning en groei.
Dat vraagt moed en kwestbaarheid; om de minderheidsstem te laten horen en daar ‘open-hartig’ naar te luisteren.
Voel je dat deze Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit voor jou is?
Klaar om anders te kijken?
Dan nodig ik je uit.
Niet omdat het “moet”.
Maar omdat misschien iets in jou al weet dat het tijd is.
Bekijk de actuele data en meld je aan via de agenda van TeamInDialoog.
Wacht niet tot je agenda weer volloopt.
Gun jezelf deze ruimte.
Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit
Vertragen en uitzoomen om helder te zien.
Misschien twijfel je nog. Of dit iets voor je is. Vraag je je af of het te intens is. Of je wel een goede vraag hebt.
Twijfel is heel begrijpelijk.
Je hoeft niets voor te bereiden. Je hoeft niets te kunnen, geen ervaring te hebben.
Je mag je verhaal delen, alleen als je dat wilt. We werken zorgvuldig en in rust.
Je mag er gewoon zijn, precies zoals je bent. Dat is genoeg.
Veel gestelde vragen over systemisch kijken en neurodiversiteit
1. Wat betekent systemisch kijken naar neurodiversiteit?
Systemisch kijken naar neurodiversiteit betekent dat je niet alleen naar de persoon, diagnose of het gedrag kijkt, maar ook naar de systemen waarin iemand leeft en werkt. Hoe neurodiversiteit zich tot en in het systeem verhoudt, welke verbindingen zijn er, is er beweging en welke functie heeft het. Bij systemen kan je denken aan gezin, relaties, school, werk, onderneming, teams en familiegeschiedenis ofwel gezin van herkomst.
2. Wat heeft systemisch werken met neurodiversiteit te maken?
Neurodiversiteit bestaat niet los van de omgeving. Systemisch werken onderzoekt de wisselwerking tussen de persoon en het systeem: welke patronen, verwachtingen, rollen en dynamieken ontstaan er en welke invloed hebben die op het dagelijks functioneren?
3. Kan je systemisch werken met ADHD?
Ja. Systemisch werken kan een aanvullend perspectief bieden op ADHD. Je kunt bijvoorbeeld onderzoeken welke patronen ontstaan rondom aandacht, tempo, structuur, verwachtingen en gedrag binnen een gezin, relatie, team of organisatie.
4. Kan je systemisch werken met autisme?
Ja. Bij systemisch werken met autisme kijk je naast de persoon ook naar de omgeving. Thema’s kunnen bijvoorbeeld zijn: communicatie, prikkelbelasting, verwachtingen, aanpassen, maskeren, rollen en de manier waarop de omgeving aansluit bij verschillende behoeften.
5. Wat is maskeren bij neurodiversiteit?
Maskeren betekent dat iemand bewust of onbewust gedrag, emoties of behoeften aanpast om beter aan sociale verwachtingen te voldoen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij autisme en ADHD. Maskeren kan veel energie kosten.
6. Is de Systemische Tweedaagse Neurodiversiteit alleen voor mensen met een diagnose?
Nee. Je hoeft geen formele diagnose te hebben. De tweedaagse is ook voor mensen die zichzelf herkennen in neurodiversiteit, ouders, partners en professionals die neurodiversiteit vanuit een systemisch perspectief willen begrijpen.
7. Is deze tweedaagse geschikt voor professionals?
Ja. De tweedaagse is interessant voor coaches, begeleiders, leerkrachten, HR-professionals, leidinggevenden en andere professionals die werken met neurodiverse kinderen, jongeren of volwassenen.
8. Moet ik ervaring hebben met systemische opstellingen?
Nee. Je hoeft geen ervaring te hebben met systemisch werk of opstellingen. Nieuwsgierigheid en een open houding zijn voldoende.
9. Wat kan een systemische opstelling opleveren?
Een systemische opstelling kan patronen, rollen, relaties en dynamieken zichtbaar en ervaarbaar maken. Dat kan nieuwe inzichten en meer ruimte geven. Een opstelling is geen diagnostisch instrument en vervangt geen medische of psychologische behandeling.
Wil je meer weten over systemische fenomenlogie of opstellingen: lees hier verder.
10. Wat levert representant in opstelling zijn mij op?
Het maakt geen verschil of jouw vraag wordt opgesteld, of dat jij representant bent. Iedere deelnemer zal ervaren hoe het is om vanuit systemische blik naar vragen en thema’s binnen je werk, team en/of organisatie te kijken.
Als representant krijg je informatie door uit het systeem waarin je bent opgesteld. Deze informatie kan jou ook inzichten geven voor de systemen waarin jij je bevindt of jouw organisatie-, team- of werk gerelateerde vraagstuk.
‘Mee-resoneren’ noemen we dat.
Het is niet uitzonderlijk dat mensen in de rol van representant op plekken komen te staan die iets over henzelf zeggen of op plekken en patronen waarin zij zelf nog iets te doen of te leren hebben.
Je bent bijvoorbeeld leidinggevende en hebt veel moeite met medewerkers die weinig regie pakken en zelf sturing geven aan hun werk. Dan kan het zomaar zijn dat je als representant wordt gevraagd voor de medewerker die zijn/haar verantwoordelijkheden alsmaar lijkt te ontlopen. Of als representant wordt gevraagd voor de leidinggevende die geen raad weet met bepaalde teamleden.
11. Ik houd niet van zweverig gedoe, ben ik hier dan op mijn plek?
Dan ben je zeker op je plek. We werken met echte, realistische vraagstukken uit werk enleven.
De kracht van de opstelling zit in het geweten van het systeem.
Door systemisch te kijken, neem je waar zonder oordeel. Je laat dat wat zich aandient op je af komen. Daardoor krijg je juist (andere) inzichten en ontstaat er ruimte voor oplossingen en actie, die je later na de opstelling kunt toepassen.
We gaan dus niets spiritueels doen. Wel je zul je merken dat er inzichten, antwoorden en beweging ontstaat vanuit het veld. Ook dat is niet nieuw of vaag. Je kent het wel, je loopt een ruimte met mensen binnen en je voelt het meteen; de spanning is hier om te snijden. Dat is energie. Die energie is ook informatie. In opstellingen nemen we alle informatie mee. Dat betekent ook dat niet alle informatie tot een antwoord of plausibele verklaring hoeft te leiden. We blijven met beide voeten op de grond.
Wat het misschien even onwennig of ongemakkelijk voor je kan maken is dat we uitzoomen. Mede door onze manier van scholing en opleiding, die al begint op de basisschool, zijn we gewend in te zoomen en te analyseren. Dat is het tegenovergestelde van uitzoomen.
In een opstelling gaan we actief waarnemen, vrij van oordelen. Ook dat is best lastig, omdat we als mens geneigd zijn ergens iets van te vinden, een goed of fout te plakken, iets of iemand de schuld te geven, dingen of mensen te willen veranderen, liever weg te vluchten, niks te doen of ergens tegen te verzetten of te vechten.
Juist door open en oordeelvrij uit te zoomen en waar te nemen wordt de werking en de kracht van het systeem zichtbaar.
